`

867 người đang online

Hàm Rồng - Một hệ thống di tích, bảo tàng điển hình về chiến tranh nhân dân

Đăng ngày 03 - 04 - 2017

Trong cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc Việt Nam bằng không quân, qua kết quả trinh sát của không quân Mỹ, giới quân sự Mỹ xác định có 60 điểm tắc trên hệ thống giao thông ở Bắc Việt Nam, trong đó khu vực Hàm Rồng Thanh Hóa được chúng xem là “điểm tắc lý tưởng” là “đầu mút của khu vực cán xoong”. Chúng hy vọng, nếu đánh sập được cầu Hàm rồng thì sẽ cơ bản ngăn chặn được con đường chi viện của miền Bắc vào miền Nam.

Đánh giá về tầm quan trọng của vị trí cầu Hàm Rồng, ngày 13 tháng 2 năm 1965 tổng thống Giôn - Xơn chính thức duyệt kế hoạch “sấm rền” leo thang ném bom miền Bắc đến vĩ tuyến 19 bằng một lực lượng lớn và huy động máy bay của cả hai lực lượng không quân và hải quân cùng tham chiến, mở đợt oanh tạc xuống cầu Hàm Rồng.

Để thực hiện kế hoạch “sấm rền” này, đế quốc Mỹ đã đắp mô hình cầu Hàm Rồng và địa thế xung quanh trên hạm đội 7 cho các phi công sừng sỏ, giàu kinh nghiệm luyện tập trước khi xuất kích, đồng thời cho một số máy bay trinh sát do thám lực lượng phòng không bảo vệ cầu của ta. Với việc sử dụng các loại máy bay hiện đại nhất được mệnh danh là “thần sấm”, “con ma”, “giặc nhà trời” với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về lực lượng, đế quốc Mỹ hy vọng kế hoạch “sấm rền” đánh xuống cầu Hàm Rồng sẽ thành công.

Về phía ta, dưới ánh sáng của Nghị quyết Đảng và sự chỉ đạo chặt chẽ của Quân ủy Trung ương, các đồng chí lãnh đạo Quân khu Ba và Tỉnh ủy Thanh Hóa nhận định đúng tình hình, trên cơ sở đó xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, xây dựng thế trận toàn dân đánh giặc.

Chính vì vậy, trong 2 ngày mùng 3, 4 tháng 4 năm 1965, với mục đích đánh gục cầu Hàm Rồng để “bịt kín đầu mút”“bẻ gãy cán xoong” nhằm làm suy yếu nền kinh tế, chính trị của một tỉnh hậu phương lớn và ngăn chặn con đường chi viện của miền Bắc đối với miền Nam. Đế quốc Mỹ đã huy động tới 174 lần tốp với 454 lần chiếc máy bay, ném xuống các địa điểm cầu Lèn, phà Ghép và cầu Hàm Rồng 627 quả bom phá, 58 quả bom nổ chậm. Riêng khu vực Hàm Rồng, máy bay địch đã bổ nhào 85 lần, cắt bom bắn phá 80 lần, ném 350 quả bom, bắn 149 quả đạn rốc két… để rồi cuối cùng 47 máy bay bị bắn rơi, 2 tên giặc lái bị bắt sống. Chính vì thế nên giặc Mỹ phải cay đắng thú nhận:“Đó là hai ngày đen tối của không lực Hoa Kỳ”

 Với đường lối chiến tranh nhân dân của Đảng, với tinh thần “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” và sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng vũ trang, giữa bộ đội với nhân dân địa phương. Mọi sự cố gắng và mưu mô của đế quốc Mỹ đều trở nên vô nghĩa, qua bao trận mưa bom bão đạn, cầu Hàm Rồng dù thương tích trên mình nhưng vẫn trụ vững, duy trì sự chi viện của miền Bắc đối với miền Nam ruột thịt. Cầu Hàm Rồng đã trở thành “biểu tượng anh hùng đến mức huyền thoại”“tượng trưng cho tính bất khuất của dân tộc Việt Nam”.

Chiến thắng ngày 3, 4 tháng 4 năm 1965 ở Hàm Rồng đã trở thành một chiến thắng lịch sử có ý nghĩa quốc tế, làm nức lòng bạn bè và những người yêu chuộng hòa bình trên thế giới. Có thể nói, Hàm Rồng là nơi đụng độ của hai “khối quyết tâm” giữa một bên là chính nghĩa sáng ngời của cuộc chiến đấu bảo vệ tổ quốc và chế độ xã hội chủ nghĩa và một bên là cuộc chiến tranh xâm lược tội lỗi của bọn phản động bạo tàn. Đây chính là chiến thắng lịch sử của cuộc chiến tranh nhân dân thu hẹp ở vùng đất Hàm Rồng - Cửa ngõ Bắc miền Trung. Tại đây, ngay từ trận thử lửa đầu tiên chúng đã bị quân và dân ta dạy cho một bài học về ý chí căm thù và lòng dũng cảm. Các đơn vị pháo binh thuộc sư đoàn 330, 350, đoàn Tam Đảo, quân khu Ba, của tỉnh đội Thanh Hóa và các đơn vị dân quân tự vệ Nam Ngạn, Yên Vực, Đông Sơn, thị xã…Tại Hàm Rồng, lưới lửa trên đồi Không tên, ở cao điểm 134, cao điểm 75, cao điểm 54, nhà máy điện 4-4, ở cánh đồng Nam Ngạn, Yên Vực… từ các hướng, ở mọi trận địa, chiến hào trong và ngoài khu vực Hàm Rồng đều nhả đạn tiêu diệt máy bay địch. Trong giờ phút chiến đấu một mất một còn với quân thù, các ngành giao thông, y tế, lương thực, thực phẩm, thương nghiệp chuẩn bị người và phương tiện phục vụ chiến đấu. Các lực lượng dân quân tự vệ của địa phương và của các đơn vị nhà máy, xí nghiệp vừa chiến đấu trực tiếp, vừa phối hợp với bộ đội để tiếp đạn, cứu thương, thậm chí sẵn sàng thay thế pháo thủ khi cần.

Với sức hút của cuộc chiến đấu, nhân dân cùng bộ đội đánh giặc. Các mẹ, các chị và cả các em học sinh cũng ra trận địa để tiếp cơm, tiếp nước cho bộ đội. Ngay chùa Nam Ngạn cũng trở thành binh trạm cứu chữa thương binh và nhà sư Đàm Thị Xuân cũng trở thành một chiến sỹ hậu cần phục vụ hết lòng cho cuộc chiến đấu. Trong sự cổ vũ ấy, sức mạnh đoàn kết chiến đấu được nhân lên tạo thành một sức mạnh phi thường. Tất cả tập thể Công - Nông - Binh ở Hàm Rồng đã đồng lòng, hợp sức, quyết tâm làm nên chiến thắng lịch sử mùng 3,4 tháng 4 năm 1965.

Trong quá trình chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng, nhiều đơn vị đã được tuyên dương là đơn vị anh hùng như: Đại đội 4, Trung đoàn 228, đội cầu 19-5, nhà máy điện 4-4 v.v.. Các Anh hùng quân đội như Trần Hanh, Ngô Thị Tuyển và anh hùng Lao động Đỗ Chanh, Lê Kim Hồng (nhà máy điện 4-4) cùng nhiều cá nhân tiêu biểu như Đại đội trưởng dân quân Nguyễn Thị Hằng, liệt sỹ Ngô Thị Dung, gia đình cụ Ngô Thọ Lạn, nhà sư Đàm Thị Xuân (Nam Ngạn), 75 dũng sỹ làng Yên Vực bám trụ chiến đấu cùng biết bao cán bộ, chiến sỹ và nhân dân có mặt ở khu vực “tọa độ lửa này” để chiến đấu và phục vụ chiến đấu đã góp phần làm nên bản trường ca Hàm Rồng Chiến thắng.

Tượng đài Thanh niên xung phong tại P. Hàm Rồng, TP. Thanh Hóa

Đến hôm nay, sau 50 năm cả vùng đất nơi đây đã trở thành một hệ thống bảo tàng di tích sống động về cuộc chiến giữa quân và dân ta và đế quốc Mỹ với tầm vóc và ý nghĩa rất lớn lao. Tại đây, từ chiếc cầu sắt “huyền thoại” đến mỗi ngọn núi, dòng sông, xóm làng, từng tấc đất đều trở thành những bằng chứng ghi nhận tội ác của đế quốc Mỹ. Các trận địa C4, Đông Sơn, Yên Vực, Nam Ngạn, đồi Không tên, núi Ngọc, núi Rồng… nơi nào cũng là trận địa đã từng nhả lửa thiêu cháy máy bay Mỹ, nơi nào cũng thấy khí phách anh hùng, dũng cảm của người Hàm Rồng - Thanh Hóa - Việt Nam.

Quảng trường Hàm Rồng

Giờ đây, khu vực Hàm Rồng đã có quảng trường lớn với cụm tượng đài chiến thắng, đền thờ Bà mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng liệt sỹ, tượng đài nữ sinh ngay bên bờ sông Mã... Khu vực Hàm Rồng đã thực sự trở thành một địa chỉ Văn hóa - Du lịch hấp dẫn nhiều đối tượng khách tham quan. Trong tương lai rất có thể sẽ còn được xây dựng bảo tàng Đông Sơn - Hàm Rồng ngay trên khu vực thân rồng bên bờ sông Mã. Còn hiện tại, Hàm Rồng đã và đang dang tay chào đón bè bạn gần xa đến thăm, kể cả những cựu chiến binh Mỹ - những người đã từng phải khiếp đảm khi thoát được lưới lửa phòng không ở Hàm Rồng. Và bài ca chiến thắng Hàm Rồng sẽ còn ngân vang mãi mãi./.

Đường Ngọc Hóa (Phòng Sưu tầm)

Ý kiến bạn đọc
    <

    Tin mới nhất

    Chia sẻ những câu chuyện chưa kể của các cựu chiến binh Hàm Rồng tại Bảo tàng tỉnh(16/05/2017 9:32 SA)

    Những đóng góp to lớn của Thanh Hóa trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước(30/04/2017 4:21 CH)

    Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975: chủ trương, kế hoạch chiến lược và thời cơ(30/04/2017 4:17 CH)

    Nơi in tiền đầu tiên của chính phủ Việt Nam(19/04/2017 2:26 CH)

    Vũ hội áo dài trên bức trấn phong xưa(19/04/2017 2:25 CH)

    <

    Tin liên quan

    Hiện vật tiêu biểu